Nội Dung
Hướng dẫn trả lời câu hỏi Bài 15: Cách mạng tháng Mười Nga và cuộc đấu tranh bảo vệ cách mạng (1917 – 1921), sách giáo khoa Lịch sử lớp 8. Nội dung trả lời câu hỏi 1 2 3 4 bài 15 trang 82 sgk Lịch sử 8 bao gồm đầy đủ kiến thức lý thuyết và bài tập có trong SGK để giúp các em học tốt môn lịch sử lớp 8.
Lý thuyết
I. Hai cuộc cách mạng ở nước Nga năm 1917
1. Tình hình nước Nga trước cách mạng
Sau khi cuộc cách mạng dân chủ tư sản 1905 – 1907 thất bại, nước Nga vẫn là một đế quốc quân chủ chuyên chế, đứng đầu là Nga hoàng Ni-cô-lai II. Năm 1914, Nga hoàng đã đẩy nhân dân Nga vào cuộc chiến tranh đế quốc, gây nên những hậu quả nghiêm trọng cho đất nước : kinh tế suy sụp; quân đội thiếu vũ khí và lương thực, liên tiếp thua trận, mất đất… Mọi nỗi khổ (đè nặng lên các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là nông dân, công nhân Nga và hơn 100 dán tộc trong đế quốc Nga. Phong trào phản đối chiến tranh, đòi lật đổ chế độ Nga hoàng lan rộng khắp nơi. Chính phủ Nga hoàng ngày càng trở nên bất lực, không còn khả năng tiếp tục thống trị được nữa.
Không thể chờ đợi và im lặng hơn được nữa… Không có lối thoát nào khác ngoài cuộc đấu tranh của nhân dân . Phải lật đổ chính phủ Nga hoàng để tổ chức nước Cộng hòa dân chủ Nga, thực hiện ngày làm 8 giờ và trao lại toàn bộ ruộng đất cho nông dân. (Trích truyền đơn kêu gọi đấu tranh của Ban chấp hành Đảng bộ Pê-tơ-rô-grát ngày 14-2-1917).
2. Cách mạng tháng Hai năm 1917
Tháng 2 – 1917, một cuộc cách mạng đã bùng nổ ở Nga.
Mở đầu là cuộc biểu tình ngày 23 – 2 (8 – của 9 vạn nữ công nhân ở Pê-tơ-rô-grát (nay là Xanh Pê-téc-bua). Ba ngày sau, cuộc tổng bãi công bắt đầu với sự hưởng ứng của công nhân toàn thành phố. Ngày 27-2 (12 – 3), dưới sự lãnh đạo của Đảng Bôn-sê-vích, công nhân đã chuyển từ tổng bãi công chính trị thành khởi nghĩa vũ trang. Binh lính được giác ngộ đã ngả theo cách mạng. Quân khởi nghĩa chiếm các công sở, bắt các tướng tá của Nga hoàng. Chế độ quân chủ chuyên chế đã bị lật đổ.
Phong trào cách mạng diễn ra trong cả nước : khắp nơi quần chúng nổi dậy bầu ra các xô-viết bao gồm đại biểu công nhân, nông dân và binh lính. Cùng thời gian đó, giai cấp tư sản cũng thành lập Chính phủ lâm thời gồm đại biểu tư sản và đại địa chủ tư sản hóa. Cách mạng dân chủ tư sản tháng Hai đã thắng lợi ở Nga.
3. Cách mạng tháng Mười năm 1917
Cách mạng dân chủ tư sản tháng Hai năm 1917 đã lật đổ chế độ Nga hoàng, song cục diện chính trị đặc biệt lại diễn ra ở Nga : hai chính quyền song song tồn tại – Chính phủ lâm thời của giai cấp tư sản và các xô viết đại biểu công nhân, nông dân và binh lính.
Trước tình hình này, Lê-nin và Đảng Bôn-sê-vích đã chuẩn bị kế hoạch tiếp tục làm cách mạng, dùng bạo lực lật đổ Chính phủ lâm thời, chấm dứt tình trạng hai chính quyền song song tồn tại. Trong lúc đó, chính phủ lâm thời vẫn theo đuổi cuộc chiến tranh đế quốc, bất chấp sự phản đối mạnh mẽ của quần chúng nhân dân.
Đầu tháng 10, không khí cách mạng bao trùm khắp nước Nga. Ngày 7-10 (20-10), Lê-nin bí mật rời Phần Lan về Pê-ta-rô-grát, trục nếp chỉ đạo công việc chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền. Những đội cận vệ đỏ được thành lập. Kế hoạch khởi nghĩa được vạch ra cụ thể, chu đáo và được quyết định hết sức nhanh chóng.
Đêm 24 – 10 (6 – 11), Lê-nin đến điện Xmô-nưi trực tiếp chỉ huy cuộc khởi nghĩa. Ngay đêm đó, quân khởi nghĩa đã chiếm được toàn bộ Pê-tơ-rô-grát và bao vây Cung điện Mùa Đông, nơi ẩn náu cuối cùng của Chính phủ tư sản Đêm 25 – 10 (7 -11), Cung điện Mùa Đông bị chiếm, các bộ trưởng của Chính phủ bị bắt, Chính phủ lâm thời tư sản sụp đổ hoàn toàn.
Tiếp đó, khởi nghĩa giành thắng lợi ở Mát-xcơ-va và đến đầu năm 1918, Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười đã giành được thắng lợi hoàn toàn trên đất nước Nga rộng lớn.
II. Cuộc đấu tranh xây dựng thành quả cách mạng tháng Mười Nga năm 1917
1. Xây dựng chính quyền Xô viết
Ngay trong đêm 25 – 10 (7 – 11), Đại hội Xô viết toàn Nga lần thứ hai khai mạc ở điện Xmô-nưi đã tuyên bố thành lập chính quyền Xô viết do Lê-nin đứng đầu và thông qua các sắc lệnh đầu tiên của chính quyền mới : sắc lệnh hòa bình và sắc lệnh ruộng đất.
Sắc lệnh hòa bình quy định: “Chính phủ công nông do cuộc cách mạng ngày 24 và 25 – 10 thiết lập và dựa vào các xô viết đại biểu công nhân, binh lính và nông dân, đề nghị với nhân dân tất cả các nước tham chiến và các chính phủ của họ tiến hành ngay những cuộc đàm phán về một hòa ước dân chủ và công bằng…”.
Sắc lệnh ruộng đất nêu rõ :
“1 – Nay hủy bỏ ngay lập tức và không có bồi thường quyền sở hữu của địa chủ về ruộng đất.
2- Các điền trang của địa chủ cũng như những ruộng đất của các thôn ốp, của các nhà tu và Giáo hội, với toàn bộ gia súc và công cụ đều giao cho các ủy ban ruộng đất và các xô viết đại biểu nông dân huyện xử lí cho tới khi vấn đề được Quốc hội lập hiến giải quyết..
Sắc lệnh ruộng đất đã nhanh chóng được thực hiện. Hơn 150 triệu hécta ruộng đất của địa chủ được trao cho nông dân. Lần đầu tiên ở nước Nga, toàn thể nông dân có ruộng cày.
2. Chống thù trong, giặc ngoài
Năm 1920, Hồng quân đã đánh tan ngoại xâm và nội phản. Nhà nước Xô viết được bảo vệ và giữ vững.
3. Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Mười
Cách mạng tháng Mười đã làm thay đổi hoàn toàn vận mệnh đất nước và số phận của hàng triệu con người ở Nga. Lần đầu tiên trong lịch sử, cách mạng đã đưa những người lao động lên nắm chính quyền, xây dựng chế độ mới – chế độ xã hội chủ nghĩa, trên một đất nước rộng lớn, chiếm tới 1/6 diện tích đất nổi của thế giới.
Tiếng vang của Cách mạng tháng Mười đã vượt qua biên giới nước Nga.
Ngay năm 1919, Giôn Rít- nhà văn Mĩ, đã công bố tác phẩm Mười ngày rung chuyển thế giới, tường thuật lại diễn biến Cách mạng tháng Mười Nga.
Cuốn sách đã được phổ biến rộng rãi ở nhiều nước trên thế giới.
Cách mạng tháng Mười đã dẫn đến những thay đổi lớn lao trên thế giới và để lại nhiều bài học quý báu cho cuộc đấu tranh giải phóng của giai cấp vô sản, nhân dân lao động và các dân tộc bị áp bức, tạo ra những điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, phong trào giải phóng dân tộc ở nhiều nước.
Trước khi đi vào Hướng dẫn trả lời câu hỏi 1 2 3 4 bài 15 trang 82 sgk Lịch sử 8 chúng ta hãy trả lời câu hỏi in nghiêng giữa bài (Câu hỏi thảo luận trên lớp) sau đây:
Thảo luận
1. Trả lời câu hỏi bài 15 trang 76 sgk Lịch sử 8
Nêu những nét chính về tình hình nước Nga trước thế kỉ XX.
Trả lời:
– Nga vẫn là nước quân chủ chuyên chế, đứng đầu là Nga hoàng.
– Chiến tranh thế giới thứ nhất làm kinh tế Nga suy sụp.
– Đời sống nhân dân cực khổ, mâu thuẫn xã hội gay gắt, phong trào đấu tranh đòi lật đổ chế độ Nga hoàng, phản đối chiến tranh lên cao.
2. Trả lời câu hỏi bài 15 trang 77 sgk Lịch sử 8
Cách mạng dân chủ tư sản tháng Hai đã làm được những việc gì?
Trả lời:
Cách mạng dân chủ tư sản tháng Hai đã làm được những việc:
– Lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế.
– Hàng loạt các xô viết của công nhân, nông dân, binh lính được thành lập.
– Thành lập Chính phủ lâm thời gồm đại biểu tư sản và đại địa chủ tư san hóa.
3. Trả lời câu hỏi bài 15 trang 78 sgk Lịch sử 8
Trình bày diễn biến chính của cuộc khởi nghĩa vũ trang ở Pê-tơ-rô-grat.
Trả lời:
– Đêm 24 – 10 (6 – 11), Lê-nin đến điện Xmô-nui trực tiếp chỉ huy cuộc khởi nghĩa.
– Quân khởi nghĩa chiếm Pê-tơ-rô-grát, bao vây Cung điện Mùa Đông, nơi ẩn náu cuối cùng của Chính phủ tư sản.
– Đêm 25 – 10 (7 -11), Cung điện Mùa Đông bị chiếm, Chính phủ lâm thời tư sản bị lật đổ.
4. Trả lời câu hỏi bài 15 trang 80 sgk Lịch sử 8
“Sắc lệnh hòa bình” và “Sắc lệnh ruộng đất” đem lại những quyền lượi gì cho quần chúng nhân dân?
Trả lời:
– “Sắc lệnh hòa bình” đã đáp ứng mong muốn hòa bình, chấm dứt chiến tranh của quấn chúng nhân dân lao động.
– “Sắc lệnh ruộng đất” đã tịch thu 150 triệu ha ruộng đất của địa chủ và giáo hội chia cho nông dân. Lần đầu tiên toàn thể nông dân ở Nga có ruộng đất để cày cấy.
5. Trả lời câu hỏi bài 15 trang 81 sgk Lịch sử 8
Vì sao nhân dân Xô viết bảo vệ được những thành quả của Cách mạng tháng Mười?
Trả lời:
Nhân dân Xô-viết bảo vệ được thành quả cách mạng nhờ:
– Có sự ủng hộ, tham gia của toàn dân vào công cuộc bảo vệ thành quả cách mạng.
– Có sự lãnh đạo đúng đắn của chính quyền xô viết, thực hiện chính sách “Cộng sản thời chiến”, đưa nước Nga vượt qua khó khăn về kinh tế.
6. Trả lời câu hỏi bài 15 trang 82 sgk Lịch sử 8
Vì sao Giôn Rit đặt tên cuốn sách là “Mười ngày rung chuyến thế giới”?
Trả lời:
Giôn Rit đặt tên cho cuốn sách của mình là “Mười ngày rung chuyển thế giới” để nhấn mạnh những tác động to lớn của Cách mạng tháng Mười đối với thế giới.
– Lần đầu tiên trong lịch sử nhân dân lao động và các dân tộc bị áp bức đứng lên làm chủ đất nước.
– Đập tan khâu yếu nhất của CNTB.
– Hệ thống XHXN được thiết lập.
– Cổ vũ phong trào công nhân và phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới.
Dưới đây là Hướng dẫn trả lời câu hỏi 1 2 3 4 bài 15 trang 82 sgk Lịch sử 8. Các bạn hãy đọc kỹ đầu bài trước khi giải nhé!
Câu hỏi
Giaibaisgk.com giới thiệu với các bạn đầy đủ phương pháp trả lời câu hỏi lịch sử 8 kèm câu trả lời chi tiết câu hỏi 1 2 3 4 bài 15 trang 82 sgk Lịch sử 8 của Bài 15: Cách mạng tháng Mười Nga và cuộc đấu tranh bảo vệ cách mạng (1917 – 1921) của Chương I. Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 và công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô trong Phần một. Lịch sử thế giới – Lịch sử thế giới hiện đại (Phần từ năm 1917 đến năm 1945) cho các bạn tham khảo. Nội dung chi tiết câu trả lời từng câu hỏi các bạn xem dưới đây:
![Trả lời câu hỏi 1 2 3 4 bài 15 trang 82 sgk Lịch sử 8](https://giaibaisgk.com/wp-content/uploads/2018/10/Giaibaisgk.com_01-3.jpg)
1. Trả lời câu hỏi 1 bài 15 trang 82 sgk Lịch sử 8
Vì sao nước Nga năm 1917 lại có hai cuộc cách mạng?
Trả lời:
Cuộc cách mạng tháng Hai 1917 đã lật đổ chế độ Nga hoàng nhưng lại dẫn tới tình trạng hai chính quyền song song tồn tại:
– Chính phủ lâm thời của giai cấp tư sản.
– Các xô viết công – nông – binh.
⇒ Yêu cầu cấp thiết là phải tiến hành một cuộc cách mạng chấm dứt tình trạng hai chính quyền song song cùng tồn tại.
2. Trả lời câu hỏi 2 bài 15 trang 82 sgk Lịch sử 8
Lập bảng thống kê các sự kiện chính của Cách mạng tháng Mười.
Trả lời:
Thời gian | Sự kiện | Kết quả |
7-10-1917 | Lê-nin về Pê-ta-rô-grát trực tiếp chỉ đạo việc chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền | Những đội cận vệ đỏ được thành lập. Kế hoạch được vạch ra cụ thể. |
24-10-1917 | Lê-nin đến điện Xmô-nui trực tiếp chỉ huy cuộc khởi nghĩa | Quân khởi nghĩa Pê-tơ-rô-grát, bao vây cung điện Mùa Đông. |
25-10-1917 | Cung điện mùa Đông bị chiếm các bộ trưởng của Chính phủ bị bắt | Chính phủ lâm thời tư sản bị lật đổ. |
3. Trả lời câu hỏi 3 bài 15 trang 82 sgk Lịch sử 8
Việc xây dựng và bảo vệ chính quyền Xô viết diễn ra như thế nào?
Trả lời:
♦ Xây dựng Chính quyền Xô viết:
– Đêm 25-10-1917 (7-11-1917), Đại hội Xô viết toàn Nga lần thứ hai khai mạc ở Điện Xmô-nưi, tuyên bố thành lập Chính quyền Xô viết do Lê-nin đứng đầu. Nhiệm vụ hàng đầu của Chính quyền Xô viết là đập tan bộ máy nhà nước cũ của giai cấp tư sản và địa chủ, khẩn trương xây dựng bộ máy nhà nước mới của những người lao động.
– Chính quyền Xô viết thông qua : Sắc lệnh hòa bình và Sắc lệnh ruộng đất.
– Chính quyền Xô viết nhanh chóng xóa bỏ phân biệt đẳng cấp, những đặc quyền của Giáo hội, thực hiện nam nữ bình quyền, các dân tộc bình đẳng và có quyền tự quyết,… Nhà nước nắm các ngành kinh tế then chốt.
– Nga rút khỏi Chiến tranh thế giới thứ nhất.
– Hồng quân công nông được thành lập để bảo vệ chính quyền mới.
♦ Bảo vệ Chính quyền Xô viết:
– Năm 1918, quân đội 14 nước đế quốc câu kết với lực lượng phản cách mạng trong nước mở cuộc tấn công vũ trang nhằm tiêu diệt nước Nga Xô viết.
– 1918-1920, nhân dân Nga tiến hành cuộc chiến đấu chống thù trong, giặc ngoài trong những điều kiện vô cùng khó khăn để giữ vững Chính quyền Xô viết.
– Từ năm 1919 Chính quyền Xô viết thực hiện Chính sách cộng sản thời chiến đưa nước Nga vượt qua hiểm nghèo.
– Năm 1920, Hồng quân Liên Xô đánh tan ngoại xâm và nội phản. Nhà nước Xô viết được bảo vệ.
4. Trả lời câu hỏi 4 bài 15 trang 82 sgk Lịch sử 8
Nêu ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917.
Trả lời:
♦ Đối với nước Nga:
– Cách mạng tháng Mười đã lật đổ ách áp bức, bóc lột của chế độ phong kiến và CNTB.
– Lần đầu tiên trong lịch sử nhân dân lao động và các dân tộc bị áp bức đứng lên làm chủ đất nước.
♦ Đối với thế giới:
– Đập tan khâu yếu nhất của CNTB.
– Hệ thống XHXN được thiết lập.
– Cổ vũ phong trào công nhân và phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới.
– Để lại bài học quý báu cho phong trào cách mạng thế giới.
Bài trước:
Bài tiếp theo:
Xem thêm:
- Các bài Lịch sử 8 khác
- Để học tốt môn Toán lớp 8
- Để học tốt môn Vật lí lớp 8
- Để học tốt môn Sinh học lớp 8
- Để học tốt môn Ngữ văn lớp 8
- Để học tốt môn Địa lí lớp 8
- Để học tốt môn Tiếng Anh lớp 8
- Để học tốt môn Tiếng Anh lớp 8 thí điểm
- Để học tốt môn Tin học lớp 8
- Để học tốt môn GDCD lớp 8
Chúc các bạn làm bài tốt cùng giải bài tập sgk lịch sử lớp 8 với trả lời câu hỏi 1 2 3 4 bài 15 trang 82 sgk Lịch sử 8!
“Bài tập nào khó đã có giaibaisgk.com“